Niyə hidrogenlə oksigeni birləştirərək su əldə etmirik ?

Yerin 71% -i su ilə örtülü olsa da, suyun çatışmazlığı ciddi bir problemdir. Planetimizdəki suyun 97% -i dəniz suyundan ibarətdir. Geriyə qalan içiləbilinən suyun 3% -i gün keçdikcə ehtiyacları qarşılamaq üçün yetərsiz olmaqdadır. Nə üçün laboratoriyalarda su istehsal etmirik, çünki su yalnız hidrogen və oksigen atomlarının birləşməsi ilə yaranır və planetimizin hər iki elementi çoxdur?

Su istehsal problemi

Hidrogen və oksigen atomlarının birləşməsi çox asan səslənə bilər, ancaq göründüyü kimi asan deyil. Çünki hidrogen və oksigen atomlarının birləşməsi böyük miqdarda enerji istehsal edir.Hidrogen dünyanın ən sadə elementlərindən biridir və onun orbitində yalnız bir element var. Digər tərəfdən, oksigen onun xarici orbitində 6 elektronu daşıyır, əslində 8 elektron daşıya bilər. Başqa sözlə, daha çox elektron keçirmək qabiliyyəti var. Hidrogen atomları da bu orbitdə yer üzündə hidrogen atomuna əlavə edilə bilər. Ancaq bu iki elementin yaxınlaşması bir üst səviyyədə aradan qaldırılacaq bir enerji maneə meydana gətirir. Hidrogen yüksək dərəcədə yanıcı bir qazdır və oksigen yanma zamanı hidrogeni dəstəkləyir. Beləliklə, böyük miqdarda enerji azad edilir. 1937-ci ildə Hindenburg fəlakətində olduğu kimi, bu kimyəvi reaksiya ölümcül bir partlayışa səbəb ola biləcək qədər enerji istehsal edir.Alman istehsalı olan Hindenburg, dəbdəbəli restoran və rahat kabin ilə Titanik kimi dörd dizel mühərrikli 230 metrlik böyük bir zeppelindir. Almaniyadan Amerikaya gedən uçuşda 36 sərnişin və 27 ekipaj üzvü var idi. Hindenburq, Nyu-Jersi şəhərində eniş edəcəyi sırada statik elektrik toplusu alov alır və zeppelində yanğın başlayır. Zeppelinin xaricindəki havada olan bol oksigen, zeppelin içərisindəki hidrogen ilə çox sürətlə reaksiya girir və ölümcül bir partlayışa səbəb olur. Böyük bir partlayışa səbəb olan kimyəvi reaksiya nəticəsində su ortaya çıxarkən, zeppelini sərnişin daşıma məqsədilə istifadəsinə son qoyuldu.

Hər hansı bir həll mümkündürmü?

Planetimizin su ehtiyaclarına cavab verə biləcək laboratoriya və qurğular, təbii olaraq ortaya çıxan böyük enerji sayəsində çox bahalı olacağı üçün iqtisadi cəhətdən qurulması qeyri mümkündür. Ancaq buna rağmən mümkün olan alternativ bir yol vardır.Mövcud texnologiyamızla suyun ən praktiki yolu havada su buxarından su əldə etməkdir. Bu məqsədlə soyudulmuş metal plitələr istifadə olunur. Hava temperaturu sürətlə azaldığı zaman, havadakı su buxarı sıxılır və maye hala çevrilir. Whisson dəyirməni də belə işləməkdədir.Xüsusilə fəlakət bölgələrində portativ su istehsalçısı olaraq nəzərdə tutulan Whisson dəyirməni, çox aşağı qiymətə gündə 12 min litrə qədər su istehsal edə bilər.Diqqət etdiyiniz kimi suyun istehsal edilməsi asan deyildir. Buna görə bizim ən yaxşı seçimimiz planetimizdəki su qorumaqdır.

Whisson dəyirməni
S&Y
Administrator

Leave a comment

Please enter comment.
Please enter your name.
Please enter your email address.
Please enter a valid email address.